ศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่นสมุทรสงคราม,สกว,งานวิจัยเพื่อท้องถิ่น,คนวิจัย,สมุทรสงคราม,แม่กลอง,งานวิจัย,วิจัย,ข้อมูล,อัมพวา,

โครงการ การศึกษากระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาและฟื้นฟูกลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง จังหวัดสมุทรสงคราม

ความเป็นมา

กลุ่มเยาวชนรักแม่กลองเกิดจากการรวมตัวของเยาวชนในพื้นที่จังหวัดสมุทรสงคราม จำนวน
ประมาณ 100คน สืบเนื่องจากการดำเนินโครงการเยาวชนอาสาสมัครรักษ์แม่กลองของมูลนิธิ
ิอาสาสมัครเพื่อสังคม เมื่อประมาณ ปี 2542    ซึ่งส่วนใหญ่เป็นนักเรียนในระดับมัธยมศึกษา
จังหวัดสมุทรสงคราม เพื่อร่วมกันทำกิจกรรมด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น ซึ่งต่อมา
ได้มีการขยายสมาชิก และพัฒนารูปแบบของกิจกรรมมาอย่างต่อเนื่อง โดยได้รับการสนับสนุน
จากหลายฝ่าย เช่น ประชาคมรักแม่กลอง , กองทุนเพื่อสังคม รวมทั้งยังได้มีการประสานงาน
เป็นเครือข่ายร่วมกับกลุ่มเยาวชนในจังหวัดราชบุรี และจังหวัดกาญจนบุรี   ซึ่งตั้งอยู่ในลุ่มน้ำ
แม่กลองด้วยกันจนทำให้เยาวชนกลุ่มเล็กๆ ที่มีจิตสำนึก " รักท้องถิ่น "   และกระตือรือล้นที่จะ
เข้ามามีส่วนร่วมกับกิจกรรมสาธารณะอย่างสม่ำเสมอ   กลุ่ม " เยาวชนรักแม่กลอง " ได้สร้าง
สรรค์ผลงานเป็นที่ยอมรับทั้งในระดับจังหวัด และระดับชาติ และได้รางวัล " ลูกโลกสีเขียว "
ประเภทกลุ่มเยาวชน ประจำปี 2546

ต่อมาการดำเนินกิจกรรมของกลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง กลับขาดความต่อเนื่อง และซบเซาลงไปอย่างมาก จนในที่สุดก็แทบไม่มีความเคลื่อนไหวใดๆ เลย ทั้งๆ ที่เคย
มีสมาชิกเข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ รวมแล้วกว่าหนึ่งร้อยคน จึงทำให้มีปัญหาและอุปสรรคต่างๆ เกิดขึ้นมากมาย ที่มีผลกระทบต่อการดำเนินกิจกรรมและการพัฒนา
ศักยภาพของเยาวชน ทั้งในด้านศักยภาพของตัวเยาวชนเอง,ความตระหนักถึงการมีส่วนร่วมในกิจกรรมสาธารณะ,รูปแบบและกระบวนการพัฒนาคนรุ่นใหม่ และ
การขยายสมาชิก ก็ไม่เป็นระบบ ไม่ต่อเนื่อง รวมไปถึงการสนับสนุนจากส่วนต่างๆ ท้องถิ่น เช่น ครอบครัว โรงเรียน ฯลฯ ตลอดจนความไม่เข้าใจกันและกันของผู้มี
ีส่วนเกี่ยวข้องส่วนต่าง ๆ จนส่งผลให้การดำเนินงานของชุมชนเหลือสมาชิกเพียงไม่กี่คน ดังนั้นทางสมาชิกกลุ่มเยาวชนที่ยังคงรวมกลุ่ม และพี่เลี้ยงกลุ่มเยาวชน
รักแม่กลอง จึงร่วมกันที่จะศึกษากระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาและฟื้นฟูกลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง โดยการศึกษาฯ นี้ จะมีส่วนสำคัญในการแก้ไขอุปสรรคต่างๆ จาก
การค้นหาบทเรียน และประสบการณ์การดำเนินงานที่ผ่านมา เพื่อกำหนดทิศทางของกลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง และยังจะสร้างเสริมจิตสำนึก " รักท้องถิ่น " ให้กับ
เยาวชนในจังหวัดสมุทรสงคราม รวมทั้งการพัฒนาศักยภาพ และการสนับสนุนให้กลุ่มเยาวชนเหล่านั้นได้มีโอกาส และมีส่วนร่วมในการสร้างสรรค์กิจกรรมต่างๆ
ซึ่งจะก่อให้เกิดกระบวนการเคลื่อนไหวทางสังคม ทั้งในด้านของการเรียนรู้ และปฏิบัติการ อันจะเป็นประโยชน์ต่อตัวเยาวชนเอง และประโยชน์ต่อชุมชนท้องถิ่น
ได้อย่างต่อเนื่องสืบไป

วัตถุประสงค์

1. เพื่อค้นหาปัจจัยเอื้อและข้อจำกัดของเยาวชน ในการทำกิจกรรมทางสังคม
2. เพื่อค้นหากระบวนการและรูปแบบกิจกรรม ในการพัฒนาและฟื้นฟูกลุ่มเยาวชนฯ
3. เพื่อสร้างเสริมให้เยาวชนได้คิดค้น สร้างสรรค์ และมีส่วนร่วมในกิจกรรมเพื่อสาธารณะประโยชน์

คำถามวิจัย “ กระบวนการเรียนรู้เพื่อพัฒนาและฟื้นฟูกลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง จ.สมุทรสงคราม ควรเป็นอย่างไร ”
กลุ่มเป้าหมาย 1. เยาวชนในจังหวัดสมุทรสงคราม 2. ครู - อาจารย์ 3. ผู้ปกครอง 4. ผู้สนับสนุน เช่น ประชาคมคนรักแม่กลอง, มูลนิธิอาสาสมัครเพื่อสังคม ฯลฯ วิธีการดำเนินงานวิจัย 1.เวทีทำความเข้าใจกับกลุ่มเป้าหมาย 2. เก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่เคยเข้าร่วมกิจกรรม "กลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง" 3. เวทีสรุปวิเคราะห์ข้อมูล 4. ศึกษาแลกเปลี่ยนและดูงาน กับกลุ่มเยาวชนอื่นๆ 5. จัดทำสรุปรายงานผลการดำเนินการระยะที่ 1 6. ประชุมเชิงปฏิบัติการ "กระบวนการและรูปแบบกิจกรรม" 7. ดำเนินการ 8. เวทีสรุปและประเมินผลการดำเนินงาน 9. จัดทำสรุปรายงานผลการดำเนินการ พื้นที่ดำเนินการวิจัย พื้นที่จังหวัดสมุทรสงคราม 3 อำเภอ • อำเภอเมือง • อำเภออัมพวา • อำเภอบางคณฑี ระยะเวลาดำเนินการ 20 เดือน (พฤษภาคม 2547 - ตุลาคม 2548)
ผลที่คาดว่าจะได้รับ 1. ได้เรียนรู้ปัจจัยเอื้อและข้อจำกัดของเยาวชน ในการทำกิจกรรมทางสังคม 2. ได้กระบวนการและรูปแบบกิจกรรม ในการพัฒนาและฟื้นฟูกลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง 3. สร้างเสริมให้เยาวชนได้คิดค้น สร้างสรรค์ และมีส่วนร่วมในกิจกรรมเพื่อสาธารณะประโยชน์ 4. เกิดความร่วมมือในกระบวนการกิจกรรมของของกลุ่มเยาวชนรักแม่กลอง ระหว่างเยาวชน ครอบครัว ชุมชน และโรงเรียน