สภาพพื้นที่ชุมชนวัดศรีสุวรรณมีลักษณะพื้นที่ ที่มีเขตติดต่อของ 3 ตำบล คือตำบลบางขันแตก ตำบลแหลมใหญ่ ตำบลคลองโคน โดยสภาพพื้นที่ชุมชนอยู่ในบริเวณ
เขตพื้นที่ 3 น้ำ  คือมี  ช่วงน้ำจืด  น้ำกร่อย  และน้ำเค็ม จึงมีความอุดมสมบูรณ์ของทรัพยากรธรรมชาติทั้งสัตว์น้ำจืดและสัตว์น้ำเค็ม พื้นที่ในชุมชนส่วนใหญ่เป็นสวน
มะพร้าว  แต่ตามชายฝั่งคลองจะมีสภาพเป็นป่าธรรมชาติ  มีต้นโกงกาง  กระบูน  ลำพู  ผักคาด  ทับแถบ  เหงือกปลาหมอ ป่าจาก กก ขลู่ โพธิ์ทะเล แคป่า ขึ้นอยู่ชุกชุม
มีการปลูกข้าวในร่องสวนมะพร้าว  เวลาเก็บเกี่ยวข้าวแล้ว  ซังข้าวที่เหลือจะเน่าย่อยสลายเป็นที่เพาะพันธ์ของสัตว์น้ำ  เช่น ปูแสม ปูทะเล กุ้งตะกาด และปลาชนิดต่างๆ
การประกอบอาชีพของคนในชุมชนส่วนใหญ่เป็นการทำน้ำตาลจากมะพร้าวและมีอาชีพเสริมโดยการจับสัตว์น้ำ  กุ้ง  ปู ปลา มาเป็นอาหารและเหลือขายเป็นรายได้ของ
ครอบครัวอีกทางหนึ่ง  ส่วนคนที่ไม่มีสวนก็มีอาชีพจับสัตว์น้ำในพื้นที่ขายเป็นรายได้เลี้ยงครอบครัวได้อย่างสบาย   โดยเฉพาะอย่างยิ่งปูแสมซึ่งมีอยู่มากมายชุกชุมใน
สวน เดินไปไม่เกิน  2 – 3 ขนัดก็ได้ปูแสม 1 – 2 ปีบ ปูแสมในพื้นที่เป็นปูที่มีมันเหลืองกินอร่อยแตกต่างจากปูถิ่นอื่น คนในชุมชุนจับปูแสมดองทำปูเค็มขาย ทำรายได้
อย่างมากให้กับผู้จับและผู้รับซื้อในชุมชนจนเกิดตลาดค้าปูในชุมชนนำรายได้เข้ามาสู่ชุมชนรองมาจากอาชีพทำสวนตาลสามารถสรุปได้ว่าทรัพยากรในชุมชนสามารถ
เลี้ยงคนในชุมชนได้ โดยไม่ต้องพึ่งพาหาทุนจากภายนอก  แต่ปัจจุบันสภาพธรรมชาติที่อุดมสมบูรณ์หมดไป สวนป่าชายฝั่งและสัตว์น้ำชนิดต่างๆ ได้ลดน้อยลงไปมาก
โดยเฉพาะอย่างยิ่งปูแสม เกือบจะสูญพันธ์ เนื่องจากสาเหตุหลายประการ คือ

•  สภาพป่าชายฝั่งคลองหมดไป พื้นที่ป่าชายเลน เช่น ป่าโกงกาง ป่าจาก ลดน้อยลง มีการถางทำลายป่า เพื่อทำวังกุ้งของคนในชุมชน
•  มีการใช้สารเคมีในพื้นที่ เช่น ใช้ปูนขาว ยาฆ่าหญ้า ยาฆ่าปู จากวังกุ้ง
•  การปล่อยน้ำเสีย จากโรงงานทั้งในพื้นที่และนอกพื้นที่ของชุมชน
•  การใช้ยาเบือกุ้ง เบือปลา ตามลำคลองในชุมชน
•  การจับสัตว์น้ำ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ปู จับได้ตลอดเวลาทั้งกลางวันและกลางคืน โดยไม่คำนึงถึงช่วงฤดูขยายพันธุ์

จากสภาพปัญหา  และสาเหตุดังกล่าว    เมื่อโรงเรียนวัดศรีสุวรรณได้จัดการประชุมผู้ปกครอง  เพื่อสอบถามความคิดเห็นของชุมชน   เรื่องการทำหลักสูตรท้องถิ่น
ผู้ปกครองนักเรียนที่มาประชุมได้เสนอแนวคิดที่ต้องการให้นักเรียนได้เรียนรู้เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ชุมชนและวิถีชีวิตการประกอบอาชีพของชุมขนในอดีตที่ปัจจุบัน
วิถีชีวิตเหล่านั้นได้เปลี่ยนแปลงไปจนไม่มีแล้ว  เช่น  อาชีพการทำนา อาชีพจับปูแสม การมีตลาดนัดทางเรือ ผู้ปกครองนักเรียนได้ตั้งคำถามว่า ทำอย่างไรจึงจะทำให้
ในพื้นที่ของชุมชนวัดศรีสุวรรณ มีปูแสมเป็นจำนวนมากเหมือนเช่นในอดีตที่ชาวบ้านสามารถจับปูแสมได้อย่างง่ายดายและได้ครั้งละมากๆ จนสามารถยึดเป็นอาชีพ
ที่สามารถเลี้ยงตนเองและครอบครัวได้อย่างสบาย  แต่ปัจจุบัน ปูแสมในพื้นที่ลดน้อยลงจนแทบจะสูญพันธุ์   ดังนั้น ผู้ปกครองนักเรียนจึงเสนอที่จะให้โรงเรียนศึกษา
วิธีการฟื้นฟูปูแสม  เพื่อที่จะอนุรักษ์พันธุ์ปูแสมและทำให้พื้นที่ของชุมชนศรีสุวรรณมีปูแสมมากมายเหมือนเดิม    จากที่ได้กล่าวมาข้างต้น โรงเรียนและชุมชนวัดศรี
สุวรรณ  จึงคิดที่จะศึกษา วิธีการอนุรักษ์และฟื้นฟูปูแสมในพื้นที่ของชุมชนวัดศรีสุวรรณขึ้น

คำถามวิจัย

การอนุรักษ์และฟื้นฟูปูแสมของโรงเรียนและชุมชนวัดศรีสุวรรณ จะทำได้อย่างไร ในรูปแบบใด

วัตถุประสงค์   

•  เพื่อศึกษาข้อมูลวงจรชีวิตและสภาพการดำรงชีวิตของปูแสมตลอดจนบริบทชุมชนวัดสรีสุวรรณคงคาราม
•  เพื่อศึกษารูปแบบและวิธีการในการจัดการที่เหมาะสมในการอนุรักษ์และฟื้นฟูปูแสมโดยโรงเรียนและชุมชน
•  เพื่อหาแนวทางร่วมกันของโรงเรียนและชุมชนในการป้องกันที่จะไม่ให้ปูแสมสูญพันธุ์

ประเด็นศึกษา

•  วงจรชีวิตและสภาพการดำรงชีวิตของปูแสม
•  การศึกษาชนิดและพันธุ์ไม้และสภาพป่าชายเลนของชุมชนจากอดีตจนถึงปัจจุบัน
•  บริบทของชุมชนวัดศรีสุวรรณที่เกี่ยวข้องกับประเด็นที่ศึกษา เช่น การใช้ที่ดินของคนในชุมชนวัดศรีสุวรรณ เกี่ยวข้องกับการที่ปูแสมลดน้อยลงหรือไม่
•  วิถีชีวิตของชุมชนที่มีผลกระทบต่อพื้นที่และการดำรงชีวิตของปูแสม เช่น การทำลายป่าชายเลนการเบือปลา การใช้สารเคมีของคนในชุมชน
•  วัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนในการจัดการดูแลรักษาธรรมชาติ
•  ความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับพื้นที่ที่ปูแสมอาศัยอยู่และสาเหตุของปัญหารอบด้าน

การดำเนินงาน

•  ศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับชุมชนวัดศรีสุวรรณ วิถีชีวิตของคนในชุมชน ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนในการรักษาธรรมชาติในพื้นที่ที่ศึกษาสาเหตุที่มีผลกระทบต่อ
    การดำรงชีวิตของปูแสม
•  สร้างความเข้าใจกับคนในชุมชนในความสำคัญของการอนุรักษ์และฟื้นฟูปูแสมโดยใช้เวทีชาวบ้าน
•  เก็บข้อมูลแบบมีส่วนร่วมในประเด็นที่จะศึกษาโดยให้นักเรียนมีส่วนร่วม
•  รวบรวมข้อมูลแล้วนำมาวิเคราะห์ให้ทราบถึงสาเหตุของปัญหาที่ปูแสมลดน้อยลง และเพื่อค้นหาความสามารถของชุมชนในการอนุรักษ์และฟื้นฟูปูแสม
•  จัดเวทีชาวบ้านเพื่ออธิบายความก้าวหน้าของงานวิจัยและร่วมกันกำหนดกิจกรรมแก้ปัญหา
•  ดำเนินกิจกรรมตามข้อตกลงที่ได้จากการประชุมในข้อ 5.5
•  สรุปบทเรียนและปรับแผนการดำเนินงานให้สอดคล้องกับสถานการณ์และสภาพปัญหาและนำเสนอให้ชุมชนทราบในการประชุมเวทีชาวบ้าน

พื้นที่ดำเนินงาน

ชุมชนวัดศรีสุวรรณ ประกอบด้วย หมู่ที่ 4 และ 10 ตำบลบางขันแตก , หมู่ที่ 4 ตำบลแหลมใหญ่ , หมู่ที่ 1 และ 6 ตำบลคลองโคน อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสงคราม

ระยะเวลาการดำเนินงาน

ใช้เวลาดำเนินการวิจัยเป็นเวลา 10 เดือน ( สิงหาคม 2546 ถึง พฤษภาคม 2547)

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

•  ชุมชนได้เรียนรู้ศักยภาพของตนเองในการอนุรักษ์และฟื้นฟูปูแสมและมีแนวทางในการแก้ไขปัญหาของตนเอง
•  ชุมชนเกิดความคิดที่ดีในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติของชุมชน
•  ข้อมูลวงจรชีวิตและสภาพการดำรางชีวิตของปูแสมตลอดจนบริบทชุมชนวัดศรีสุวรรณ ฯ จากอดีตจนถึงปัจจุบัน