โครงการรูปแบบกระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทยที่ทำให้นักเรียนเก่ง
และมีความสุขโรงเรียนวัดไผ่ล้อม ต.บางป่า อ.เมือง จ.ราชบุรี

 

ี่ความเป็นมา

โรงเรียนวัดไผ่ล้อม ( เจริญราษฎร์วิทยาคม )  ตั้งอยู่หมู่ที่ 8  ต.บางป่า อ.เมืองราชบุรี จ.ราชบุรี โรงเรียนวัดไผ่ล้อม มีการสอนดนตรีไทยขึ้นในปี พ.ศ. 2535 โดยอดีต
เจ้าอาวาส วัดไผ่ล้อม สมัยนั้นคือพระสมุห์สุพจน์ ธมฺมสโร ท่านได้มอบเครื่องดนตรีไทยบางเครื่องให้กับโรงเรียนได้แก่ ซออู้ ซอด้วง จะเข้ ขิม ซึ่งเครื่องดนตรีทั้งหมด
นี้เป็นเครื่องดนตรีเก่าที่ท่านมีอยู่ บางเครื่องอยู่ในสภาพที่ดี แต่ก็มีบางเครื่องที่ชำรุด ซึ่งทางโรงเรียนได้นำไปซ่อมให้อยู่ในสภาพที่สามารถใช้งานได้เมื่อมีเครื่องดนตรี
ไทยแล้ว ทางโรงเรียนจึงได้เสาะแสวงหาครูดนตรีไทยมาสอน  จนในที่สุดได้  ครูสมพร เกตุแก้ว  ครูดนตรีจาก จ. สมุทรสงคราม มาสอนดนตรีไทย นักเรียนรุ่นแรกที่
เริ่มเรียนดนตรีไทย ขณะนั้นเป็นนักเรียนชั้น ป.2 - ป.5 ปีการศึกษา 2535 และครูในโรงเรียนร่วมเรียนพร้อมๆ กับนักเรียน การเรียนในระยะแรกมีปัญหาจำนวนเครื่อง
ดนตรีไม่พอ  ทำให้การฝึกซ้อมเป็นไปด้วยความยากลำบาก  ต้องผลัดกันซ้อม  ทำให้นักเรียนแต่ละคนต้องใช้เวลานานในการที่จะเล่นเครื่องดนตรีชนิดใดชนิดหนึ่งเป็น
สำหรับการฝึกซ้อมรุ่นแรก ๆ ครูและนักเรียนเริ่มฝึกพร้อม ๆ กัน ฝึกไปเรื่อย ๆ ต่อเพลงกันตลอดเวลา ต่อมารุ่นหลัง ๆ ครูจะสร้างความรู้พื้นฐานการเล่นดนตรีไทย  โดย
การให้เล่นขลุ่ยเป็นเครื่องดนตรีชิ้นแรก  เนื่องจากสามารถเทียบลำดับตัวโน้ตดนตรีได้และมีราคาถูก  ผู้เรียนสามารถซื้อหาได้เอง  พกพาสะดวก ในการฝึกซ้อมแต่ละวัน
ครูจะเป็นคนกำหนดว่า ในแต่ละวันจะซ้อมเพลงอะไร ทำให้นักเรียนไม่มีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอนดนตรีไทย

การเรียนโดยไม่มีส่วนร่วมทำให้ครูไม่รู้ว่านักเรียนต้องการเรียนดนตรีไทยเพื่ออะไร ทำให้ในการจัดการเรียนการสอน อาจจะทำให้ไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ของนักเรียน
ทำให้การเรียนการสอนดนตรีไทยไม่ค่อยมีการพัฒนาเท่าที่ควร    ปัญหาที่พบ   ขาดคนช่วยสอน   นักเรียนไม่ได้มีการฝึกฝนต่อ   ต้องรอให้ครูบอกหรือสอนตลอดเวลา
ความมีน้ำใจของนักเรียนลดลง   นักเรียนบางส่วนเกิดความเบื่อหน่ายในการฝึกซ้อมทำให้การฝึกซ้อมเกิดความล่าช้า   นักเรียนเรียนอย่างไม่มีจุดมุ่งหมาย  ไม่มีความรัก
ไม่มีอารมณ์ที่จะเข้าถึงสุนทรียรสของดนตรี ไม่กล้าแสดงออกในทางสร้างสรรค์ กลัวออกนอกลู่นอกทาง ติดแบบแผนประเพณี

ประสบการณ์ที่ผ่านมาของการจัดการเรียนการสอนถ้านักเรียนมีส่วนร่วมในการจัดการเรียนการสอน   จะทำให้ครูทราบความต้องการของนักเรียนนักเรียน  เกิดความ
กระตือรือร้นในการเรียนรู้ รู้จักการขวนขวายหาความรู้นอกจากสิ่งที่ครูสอน และสามารถนำความรู้นั้นมาถ่ายทอด เผยแพร่ให้เพื่อน ๆ และน้อง ๆ ได้ การเรียนรู้จะไม่
เกิดจากครูเพียงฝ่ายเดียว  นักเรียนและครูจะเกิดกระบวนการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน    การเรียนก็จะทำให้นักเรียนและครูมีความสุข นักเรียนไม่เกิด
ความกดดันในการเรียน ทำให้การเรียนรู้มีการพัฒนาดีขึ้น  นอกจากจะพัฒนากระบวนการเรียนแล้วยังพัฒนาศักยภาพของนักเรียน  นักเรียนรู้จักคิด กล้าตัดสินใจ และ
กล้าแสดงออกซึ่งจะส่งผลไปสู่การพัฒนาการเรียนและการดำรงชีวิตของนักเรียนแต่กระบวนการเรียนรู้ที่เป็นการเรียนรู้อย่างมีส่วนร่วมในการเรียนการสอนดนตรีไทย
ที่เหมาะสมกับนักเรียน ระดับประถมศึกษาของโรงเรียนวัดไผ่ล้อม นั้นควรมีรูปแบบอย่างไรเป็นสิ่งที่ทีมผู้วิจัยต้องการศึกษาเพื่อนำมาประยุกต์และใช้ประโยชน์ต่อการ
เรียนรู้และพัฒนานักเรียนต่อไป

 

คำถามวิจัย

รูปแบบกระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทยให้นักเรียนเก่งและมีความสุข ควรเป็นอย่างไร


วัตถุประสงค์
 
 

•  เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลการเรียนการสอนดนตรีไทยในปัจจุบัน รวมถึงรวบรวมข้อมูลพื้นฐาน ความต้องการ ทัศนคติในการเรียนการสอนดนตรีไทย
    ของนักเรียนและผู้เกี่ยวข้อง
•  เพื่อออกแบบรูปแบบกระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทยแบบมีส่วนร่วม
•  เพื่อทดลองและพัฒนากระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทยของโรงเรียนวัดไผ่ล้อม

ประเด็นศึกษา

•  ข้อมูลพื้นฐาน ความต้องการ ทัศนคติ ในการเรียนการสอนดนตรีไทยของนักเรียนและผู้เกี่ยวข้อง
•  ปัญหา อุปสรรค และปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ในการเรียนการสอนดนตรีไทย
•  วิธีการเรียนการสอนดนตรีไทยที่ทำให้นักเรียนมีความสุข
•  เทคนิคในการเล่นดนตรีไทยให้เก่งของแต่ละคน
•  ประโยชน์ที่ได้รับจากการเรียนดนตรีไทย
•  รูปแบบกระบวนการพัฒนากระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทยที่มีส่วนร่วม

การดำเนินงาน

•  รวบรวมทีมวิจัยที่มีแนวคิดในการพัฒนานักเรียน
•  ทำกิจกรรมเพื่อปรับเปลี่ยนแนวคิดในการพัฒนาตนเอง
•  ประชุมวางแผนเป้าหมายในการดำเนินการ
•  กำหนดแนวทางในการดำเนินการ
•  ดำเนินการ
    จัดเวทีสร้างความเข้าใจการดำเนินงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น
    พัฒนาศักยภาพของทีมงาน
    เก็บรวบรวมข้อมูลที่นำไปสู่การพัฒนากระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทยที่นักดนตรีไทยของโรงเรียนวัดไผ่ล้อมมีส่วนร่วม
    จัดเวทีประชุมวางแผนและสรุปผลการดำเนินการเดือนละ 1 ครั้ง
•  วิเคราะห์ข้อเสนอและทางเลือก
•  ค้นหารูปแบบกระบวนการในการพัฒนากระบวนการเรียนการสอนที่นักดนตรีไทยของโรงเรียนวัดไผ่ล้อมมีส่วนร่วม
•  ดำเนินการตามรูปแบบและแผนการดำเนินการ
•  ติดตามประเมินผลและสรุปบทเรียน

พื้นที่ดำเนินงาน

โรงเรียนวัดไผ่ล้อม ( เจริญราษฎร์วิทยาคม ) ต.บางป่า อ.เมืองราชบุรี จ.ราชบุรี

ระยะเวลาการดำเนินงาน

ระยะที่ 1 เริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 1 ก.ย. 2549 - 31 ต.ค. 2550

ผลที่คาดว่าจะได้รับ

•  พัฒนาทักษะกระบวนการเรียนรู้ของนักเรียนโรงเรียนวัดไผ่ล้อม
•  เกิดกระบวนการมีส่วนร่วมในการพัฒนากระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทย
•  รูปแบบแนวทางการสร้างกระบวนการเรียนการสอนดนตรีไทยของโรงเรียนวัดไผ่ล้อม
•  เสริมสร้างความรักความผูกพันของคนในท้องถิ่น
•  อนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมไทย
•  เกิดการพัฒนาศักยภาพของผู้เกี่ยวข้อง