ผู้เขียน :
 คณะทำงานศูนย์ประสานงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น จังหวัดสมุทรสงคราม
 โครงการรูปแบบการจัดการน้ำในคลองตำบลแพรกหนามแดง อ .อัมพวา จ.สมุทรสงคราม
   
 

โครงการรูปแบบการจัดการน้ำในคลองตำบลแพรกหนามแดง อ . อัมพวา จ . สมุทรสงคราม
ซึ่งเกิดจากแนวทางในการที่จะแก้ไขปัญหาการจัดการน้ำที่ส่งผลกระทบต่อความขัดแย้งของชุมชนมาเป็นระยะเวลากว่า 20  ปี ประตูระบายน้ำที่เกิดจากโครงการ
ป้องกันน้ำเค็มกลับทำให้เกิดความขัดแย้งของคนทั้งสองฝั่ง จนกระทั่งการเรียนรู้โดยผ่านเวทีพูดคุย ถึงสภาพปัญหาสาเหตุของปัญหาข้อจำกัดในการแก้ไขปัญหา
และการใช้ความรู้เดิมของชุมชน  กำหนดแนวทางในการแก้ไขปัญหาเป็นรูปแบบประตูระบายน้ำที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของคนทั้งสองฝั่ง  สร้างความสมานฉันท์
บนความการเปลี่ยนแปลงจากความร่วมมือของชาวบ้าน และหน่วยงานราชการที่หันหน้ามาพูดคุยกันถึงข้อมูล สถานการณ์และความเป็นจริงที่เกิดขึ้น และพร้อมที่
จะร่วมกันหาแนวทางในการจัดการน้ำร่วมกันต่อไป

จากกระบวนการหนุนเสริมการดำเนินงานของชุมชน  เพื่อเชื่อมโยงการจัดการน้ำของชุมชนต่อเชื่อมกับการจัดการน้ำในระบบนิเวศเมืองสามน้ำ  เเพรกหนามแดง
เป็นรูปธรรมชัดเจนของปัญหา  และแนวทางการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น   และถูกใช้เป็นข้อมูลในการขับเคลื่อนผลักดันเป็นยุทธศาสตร์การคงสถานะความเป็นเมือง
สามน้ำ  และการอนุรักษ์ฟื้นฟูระบบนิเวศสามน้ำ  ในการพัฒนายุทธศาสตร์จังหวัดสมุทรสงคราม    และพัฒนาต่อยอดการบริหารจัดการระบบนิเวศเมืองสามน้ำ
ให้เป็นประเด็นในระดับนโยบาย กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมทรัพยากรน้ำ และกรมชลประทาน ซึ่งในส่วนของกรมชลประทานได้มีการเรียนรู้ประเด็นของ
การจัดการน้ำระบบนิเวศเมืองสามน้ำ  โดยนายละเอียด สายน้ำเขียว  รองอธิบดีกรมชลประทานได้นำคณะเจ้าหน้าที่จากกรมชลประทานมาร่วมเรียนรู้กับชาวบ้าน
และใช้แนวทางจาการดำเนินงานวิจัยของชุมชนในการพัฒนาพื้นที่เมืองสามน้ำอื่น ๆ  เช่น ลุ่มน้ำปากพนัง  ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา และลุ่มน้ำปางปะกง ตลอดจนมี
การกำหนดแผนงานในการศึกษาและวิจัยให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่

แนวทางที่เกิดขึ้นในการแก้ไขปัญหาที่เชื่อมโยงทั้งสายน้ำของชุมชนแพรกหนามแดง  ได้มี    การประชุมความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาน้ำเสียคลอง
วัดประดู่ ซึ่งเป็นลำน้ำหลักที่รับน้ำจาก จ .ราชบุรี และผ่านเข้าสู่ตำบลแพรกหนามแดง เป็นเขตติดต่อระหว่าง จ .ราชบุรี  สมุทรสงคราม
และเพชรบุรี เมื่อวันที่18 เมษายน 2548 ณ ห้องประชุมจังหวัดราชบุรี
โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดราชบุรีและรองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม ตลอดจนส่วนราชการที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมหารือในประเด็นดังกล่าว ได้มีการนำรูปแบบการจัดการน้ำและรูปแบบการแก้ไขปัญหาโดยใช้กระบวนการเรียนรู้ร่วมกัน
ของทุกภาคส่วน ของชุมชนแพรกหนามแดง  ในการแก้ไขปัญหาน้ำเสียในคลองวัดประดู่ ซึ่งจากการหารือในครั้งนี้ผู้แทนโครงการชลประทานฝั่งขวา (ราชบุรี)
ได้นำเสนอแผนงานในส่วนของกรมชลประทานว่ามีการนำองค์ความรู้จากการวิจัยของชุมชนแพรกหนามแดงไปใช้ในการวางแผนการพัฒนาการ
จัดการน้ำในพื้นที่อื่น  และกำลังปรับใช้กับพื้นที่คลองวัดประดู่   เพื่อแก้ไขปัญหาและจัดการน้ำร่วมกันของจังหวัดสมุทรสงคราม  ราชบุรี
และเพชรบุรี
 ซึ่งจากการประชุมหารือได้มีการดำเนินการเพื่อตั้งกรรมการร่วม 3 จังหวัด  โดยร่วมกันศึกษาปัญหา และแนวทางแก้ไขปัญหา ตลอดจนทบทวน
มาตรการควบคุมโรงงานในพื้นที่ จ.ราชบุรี และปรับใช้ประตูกล (ประตูระบายน้ำตามแนวทางชุมชนแพรกหนามแดง)ในการควบคุมของเสียในพื้นที่ จ.ราชบุรี

แนวโน้มของความร่วมมือในอนาคต อาจจะก่อให้เกิดการค้นหารูปแบบในการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ จ.ราชบุรี สมุทรสงคราม และเพชรบุรี
ซึ่งจะพัฒนาเป็นรูปแบบการบูรณาการระหว่างหน่วยงานและการดำเนินงานร่วมกันระหว่างจังหวัดเพื่อค้นหาแนวทางแก้ไขปัญหาร่วมกัน
ด้วยการพัฒนาการกระบวนการเรียนรู้  และการใช้ข้อมูลความรู้ในการตัดสินใจ  ซึ่งจะเป็นรูปแบบของการบริหารจัดการน้ำที่สอดคล้องกับสภาพภูมิศาสตร์ และ
คำนึงถึงความเหมาะสมต่อวิถีชีวิตของชุมชนท้องถิ่นต่อไป