โครงการรูปแบบการจัดการน้ำในคลองตำบลแพรกหนามแดง อ.อัมพวา จ.สมุทรสงคราม ซึ่งเกิดจากแนวทางในการที่จะแก้ไขปัญหาการจัดการน้ำ
ที่ส่งผลกระทบต่อความขัดแย้งของชุมชนมาเป็นระยะเวลากว่า 20 ปี ประตูระบายน้ำที่เกิดจากโครงการป้องกันน้ำเค็มกลับทำให้เกิดความขัดแย้งของคนทั้งสองฝั่ง
จนกระทั่งการเรียนรู้โดยผ่านเวทีพูดคุย ถึงสภาพปัญหา สาเหตุของปัญหา ข้อจำกัดในการแก้ไขปัญหา และการใช้ความรู้เดิมของชุมชน เพื่อกำหนดแนวทางในการ
แก้ไขปัญหาเป็นรูปแบบประตูระบายน้ำที่สอดคล้องกับวิถีชีวิตของคนทั้งสองฝั่ง สร้างความสมานฉันท์ บนความการเปลี่ยนแปลงจากความร่วมมือของชาวบ้าน
และหน่วยงานราชการที่หันหน้ามาพูดคุยกันถึงข้อมูล สถานการณ์และความเป็นจริงที่เกิดขึ้น และพร้อมที่จะร่วมกันหาแนวทางในการจัดการน้ำร่วมกันต่อไป
จากกระบวนการหนุนเสริมการดำเนินงานของชุมชนเพื่อเชื่อมโยงการจัดการน้ำของชุมชนต่อเชื่อมกับการจัดการน้ำในระบบนิเวศเมืองสามน้ำ เเพรกหนามแดงเป็น
รูปธรรมชัดเจนของปัญหาและแนวทางการแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น และใช้เป็นข้อมูลในการขับเคลื่อนการผลักดันเป็นยุทธศาสตร์การคงสถานะความเป็นเมืองสามน้ำ
และการอนุรักษ์ฟื้นฟูระบบนิเวศสามน้ำในการพัฒนายุทธศาสตร์จังหวัดสมุทรสงคราม และพัฒนาต่อยอดการบริหารจัดการระบบนิเวศเมืองสามน้ำให้เป็นประเด็น
ในระดับนโยบาย กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กรมทรัพยากรน้ำ และกรมชลประทาน ซึ่งในส่วนของกรมชลประทาน ได้มีการเรียนรู้ประเด็นของการจัดการน้ำใน
ระบบนิเวศเมืองสามน้ำ โดยนายละเอียด สายน้ำเขียว รองอธิบดีกรมชลประทาน ได้นำคณะเจ้าหน้าที่จากกรมชลประทานมาร่วมเรียนรู้กับชาวบ้าน และใช้แนวทาง
จากการดำเนินงานวิจัยของชุมชนในการพัฒนาพื้นที่เมืองสามน้ำอื่น ๆ เช่น ลุ่มน้ำปากพนัง ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา และลุ่มน้ำปางปะกง ตลอดจนมีการกำหนด
แผนงานในการศึกษาและวิจัยให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่
แนวทางที่เกิดขึ้นในการแก้ไขปัญหาที่เชื่อมโยงทั้งสายน้ำ ของชุมชนแพรกหนามแดง ได้มีการประชุมความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาน้ำเสียคลองวัดประดู่ ซึ่งเป็น
ลำน้ำหลักที่รับน้ำจาก จ.ราชบุรี และผ่านเข้าสู่ตำบลแพรกหนามแดง เป็นเขตติดต่อระหว่าง จ.ราชบุรี สมุทรสงคราม และเพชรบุรี เมื่อวันที่ 18 เมษายน 2548 ณ
ห้องประชุมจังหวัดราชบุรี โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดราชบุรี และรองผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสงคราม ตลอดจนส่วนราชการที่เกี่ยวข้องเข้าร่วมหารือในประเด็น
ดังกล่าว ได้มีการนำรูปแบบการจัดการน้ำและรูปแบบการแก้ไขปัญหา โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ร่วมกันของทุกภาคส่วน ของชุมชนแพรกหนามแดง ในการแก้ไข
ปัญหาน้ำเสียในคลองวัดประดู่ ซึ่งจากการหารือในครั้งนี้ผู้แทนโครงการชลประทานฝั่งขวา (ราชบุรี) ได้นำเสนอแผนงานในส่วนของกรมชลประทานว่าได้มีการ
นำองค์ความรู้จากการวิจัยของชุมชนแพรกหนามแดงไปใช้ในการวางแผนการพัฒนาการจัดการน้ำในพื้นที่อื่น และกำลังปรับใช้กับพื้นที่คลองวัดประดู่ เพื่อแก้ไข
ปัญหาและจัดการน้ำร่วมกันของจังหวัดสมุทรสงคราม ราชบุรีและเพชรบุรี ซึ่งจากการประชุมหารือได้มีการดำเนินการเพื่อตั้งกรรมการร่วม 3 จังหวัด โดยร่วมกัน
ศึกษาปัญหา และแนวทางแก้ไขปัญหา ตลอดจนทบทวนมาตรการควบคุมโรงงานในพื้นที่ จ.ราชบุรี และปรับใช้ประตูกล ( ประตูระบายน้ำตามแนวทางชุมชน
แพรกหนามแดง) ในการควบคุมของเสียในพื้นที่ จ.ราชบุรี
แนวโน้มของความร่วมมือในอนาคต อาจจะก่อให้เกิดการค้นหารูปแบบในการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ จ.ราชบุรี สมุทรสงคราม และเพชรบุรี ซึ่งจะพัฒนาเป็น
รูปแบบการบูรณาการระหว่างหน่วยงาน และการดำเนินงานร่วมกันระหว่างจังหวัดเพื่อค้นหาแนวทางแก้ไขปัญหาร่วมกัน ด้วยการพัฒนาการกระบวนการเรียนรู้
และการใช้ข้อมูลความรู้ในการตัดสินใจ ซึ่งจะเป็นรูปแบบของการบริหารจัดการน้ำ ที่สอดคล้องกับสภาพภูมิศาสตร์และคำนึงถึงความเหมาะสมต่อวิถีชีวิตของ
ชุมชนท้องถิ่นต่อไป |